اگر چندین سایت وردپرسی دارید یا میخواهید شبکهای از سایتها راهاندازی کنید، قابلیت Multisite (چندسایتی) وردپرس دقیقاً همان چیزی است که میخواهید. با یک نصب وردپرس میتوانید دهها یا حتی هزاران سایت را مدیریت کنید. در این آموزش گامبهگام نحوه فعالسازی و مدیریت وردپرس Multisite را میآموزیم.
Multisite چیست و چه کاربردی دارد؟
Multisite یک قابلیت داخلی وردپرس است که به شما اجازه میدهد از یک نصب وردپرس، شبکهای از چند سایت اداره کنید. تمام سایتها یک پایگاه داده مشترک، یک مجموعه فایل مشترک و یک مدیر شبکه (Super Admin) دارند.
موارد استفاده رایج:
- شبکه سایتهای آموزشی برای دانشگاهها و مدارس
- شبکه بلاگهای سازمانی با چندین نویسنده
- پلتفرم SaaS که به هر مشتری یک زیرمجموعه میدهد (مشابه wordpress.com)
- مدیریت چند شاخه یک شرکت با سایتهای جداگانه
- سایتهای چندزبانه که بهجای افزونه ترجمه، هر زبان یک سایت مستقل دارد
ساختار آدرسدهی در Multisite
دو ساختار آدرسدهی وجود دارد:
۱. زیردامنه (Subdomain)
هر سایت زیردامنه مستقلی دارد:
site1.example.com
site2.example.com
site3.example.com
۲. زیرپوشه (Subdirectory)
سایتها در زیرپوشههای دامنه اصلی قرار میگیرند:
example.com/site1
example.com/site2
example.com/site3
توجه: اگر سایت فعلیتان بیش از یک ماه از نصب گذشته، روش Subdirectory ممکن است محدودیتهایی داشته باشد.
پیشنیازها
- یک نصب فعال وردپرس (نسخه ۴.۵ یا بالاتر)
- دسترسی به فایلهای
wp-config.phpو.htaccess - برای روش Subdomain: دسترسی به پنل DNS دامنه برای افزودن Wildcard
- هاست با پشتیبانی از Multisite (اغلب هاستهای وردپرس این امکان را دارند)
- بکآپ کامل قبل از شروع
گام ۱: فعالسازی Multisite در wp-config.php
فایل wp-config.php را باز کنید. قبل از خط /* That's all, stop editing! */ این کد را اضافه کنید:
define( 'WP_ALLOW_MULTISITE', true );
فایل را ذخیره کنید. حالا وقتی به داشبورد بروید، در منوی ابزارها، گزینه جدیدی به نام Network Setup میبینید.
گام ۲: پیکربندی شبکه
به ابزارها → Network Setup بروید. این صفحه از شما میپرسد:
- انتخاب ساختار: زیردامنه یا زیرپوشه
- عنوان شبکه: نام کلی شبکه سایتهای شما
- ایمیل مدیر شبکه: برای اعلانهای مهم
روی «Install» کلیک کنید. وردپرس دو بلاک کد به شما میدهد که باید به فایلهای wp-config.php و .htaccess اضافه کنید.
گام ۳: بروزرسانی wp-config.php
کد اول را به wp-config.php قبل از خط /* That's all */ اضافه کنید. چیزی مشابه این خواهد بود:
define( 'MULTISITE', true );
define( 'SUBDOMAIN_INSTALL', false );
define( 'DOMAIN_CURRENT_SITE', 'example.com' );
define( 'PATH_CURRENT_SITE', '/' );
define( 'SITE_ID_CURRENT_SITE', 1 );
define( 'BLOG_ID_CURRENT_SITE', 1 );
گام ۴: بروزرسانی .htaccess
فایل .htaccess را باز کنید (در ریشه سایت). محتوای فعلی را با کدی که وردپرس به شما داد جایگزین کنید. این کد شامل قوانین RewriteRule برای هدایت درخواستها به سایتهای مختلف است.
گام ۵: خروج و ورود مجدد
از وردپرس خارج شوید و دوباره وارد شوید. حالا در نوار ابزار بالای وردپرس، منوی جدید My Sites → Network Admin را میبینید.
افزودن سایت جدید به شبکه
از Network Admin → Sites → Add New:
- Site Address: آدرس یا نام سایت جدید
- Site Title: عنوان سایت
- Admin Email: ایمیل مدیر این سایت خاص
با یک کلیک، سایت جدید ساخته میشود.
مدیریت افزونهها و قالبها در Multisite
در Multisite، افزونهها و قالبها از Network Admin مدیریت میشوند:
افزونهها
- Network Activate: روی همه سایتها فعال میشود و قابل غیرفعالسازی توسط مدیر سایت نیست
- Activate per site: مدیر هر سایت خودش فعال/غیرفعال میکند
قالبها
قالبها نیز باید ابتدا در Network فعال شوند تا برای مدیران سایتهای فردی در دسترس قرار گیرند.
تنظیمات DNS برای Subdomain Install
اگر روش زیردامنه انتخاب کردهاید، باید یک رکورد Wildcard A در DNS دامنه اضافه کنید:
- Name:
* - Type: A
- Value: آیپی سرور شما
- TTL: ۳۶۰۰ یا Auto
همچنین در هاست، گواهی SSL Wildcard نصب کنید تا تمام زیردامنهها HTTPS داشته باشند.
مزایای Multisite
- مدیریت مرکزی: بروزرسانی افزونه و قالب فقط یک بار برای همه سایتها
- صرفهجویی در منابع: یک هاست برای دهها سایت
- پشتیبانگیری سادهتر: یک پایگاه داده برای همه
- تجربه کاربری یکپارچه: کاربران با یک اکانت در تمام سایتها
معایب و چالشهای Multisite
- وابستگی سایتها به یکدیگر: اگر سرور مشکل پیدا کند، همه سایتها آفلاین میشوند
- جداسازی دیتابیس: سایتها جدولهای جداگانه دارند اما در یک دیتابیس. مهاجرت یک سایت منفرد پیچیده است
- محدودیت افزونهها: برخی افزونهها با Multisite کاملاً سازگار نیستند
- نیاز به منابع بیشتر: با رشد شبکه، نیاز به سرور قویتر پیدا میکنید
- پشتیبانگیری و بازیابی جداگانه سخت است: نمیتوانید فقط یک سایت از شبکه را بازگردانی کنید
Multisite مناسب شما است؟
بله، اگر:
- بیش از ۵ سایت مشابه یا مرتبط دارید
- میخواهید کاربران مشترک در سایتها داشته باشید
- مدیریت متمرکز برایتان مهم است
خیر، اگر:
- سایتهای شما کاملاً متفاوت هستند (از نظر هدف، مخاطب، قالب)
- هر سایت ممکن است در آینده جدا شود و به هاست دیگری منتقل شود
- فقط ۲-۳ سایت دارید و مدیریت جداگانه آنها سادهتر است
🌐 هاست وردپرس سازگار با Multisite
هاست وردپرس میهن هاستینگ از Multisite کامل پشتیبانی میکند — با منابع کافی برای شبکه سایتهای شما.
پرسشهای متداول
آیا میتوانم یک سایت فعلی را به Multisite تبدیل کنم؟
بله، اما اگر سایت شما بیش از یک ماه فعال بوده، بهتر است ساختار Subdomain انتخاب کنید. همچنین قبل از هر اقدام، بکآپ کامل بگیرید.
آیا هر سایت در شبکه میتواند قالب و افزونه مستقل داشته باشد؟
قالب بله — هر سایت میتواند قالب متفاوتی استفاده کند، اما همگی باید در شبکه فعال شده باشند. افزونه هم میتواند در هر سایت جداگانه فعال شود.
چطور میتوانم یک سایت را از شبکه Multisite خارج کنم؟
با افزونههایی مثل WP Migrate DB Pro یا Multisite to Single Site Migration میتوانید این کار را انجام دهید. فرآیند پیچیده است و نیاز به دانش فنی دارد.
Multisite برای چند سایت پیشنهاد میشود؟
حدود ۵ تا ۱۰۰ سایت بهترین محدوده است. برای کمتر از ۵ سایت، مدیریت جداگانه سادهتر است. برای بیش از ۱۰۰ سایت، راهحلهای تخصصیتر مثل WordPress VIP را بررسی کنید.
مقالات مرتبط
- 📖 ساخت پوسته فرزند وردپرس — سفارشیسازی قالب در شبکه
- 📖 زمان بروزرسانی وردپرس — مدیریت بروزرسانی شبکه Multisite
- 📖 تفاوت هاست و هاست وردپرس — هاست مناسب برای Multisite